Navigatiescherm

Het navigatiescherm heeft een nieuwe plaats.
Onder op het schot beviel toch niet zo goed. Het was nauwelijks te zien vanaf het andere boord, om het touchscreen te bewerken moest je wel erg diep door de knieën en dan was het nog een gepriegel.
(Probeer maar eens met een bril met het leesgedeelte onderin het glas een schermpje af te lezen dat heel laag geplaatst is).

Nu staat het op het uitschuifdak van de kajuit in een soort doos. Het is op ooghoogte, goed te zien vanaf beide boorden, beschermd tegen de zon, zodat het op zonnige dagen ook goed afleesbaar blijf en veel beter te bedienen.
De doos zelf is wel een groot geval. Zolang het in bedrijf is staat het niet in de weg, maar wel als je het na gebruik binnen moet opbergen. Het is van hout, binnenzijde zwart, buitenzijde wit. Door de uitsparing voor de opstaande rand van het schuifdak kan het niet naar voren of achteren schuiven. Met flinke golven (5-6 Bft lagerwal IJsselmeer) blijft het gevaarte redelijk op zijn plaats. Er is nu wel minder zicht door het venster van de buiskap.
Ik beschouw het als een prototype. In de winter ga ik wel nadenken over een lichtere uitvoering m.b.v. zeildoek.

Lowestoft??? geen Lowestoft dit jaar.

Alle voorbereidingen waren getroffen. Lering trekkend van de ervaringen van  vorig jaar had ik voor warmere kleding, betere laarzen, een funktionerende windvaan stuurinrichting, waterbestendige kussens, een handiger navigatieprogramma, een regenscherm voor de kajuitingang, en nog meer verbeteringen gezorgd.

Goed voorbereid en dan toch zijn er de "onvoorziene omstandigheden". Om te beginnen de wind: pal uit het westen en hard, windkracht 6.
Ik had me voorgenomen om bij windkracht 5 zonder meer uit te varen en bij bij windkracht 6 niet.
Maar toen dan toch het moment gekomen was om een besluit te nemen om 10.00 uur 's morgens sloeg de twijfel toe. Er was een groep afhakers, maar er waren velen die wel gingen.
En wie wil er nou bij de afhakers horen.
Maar er speelde nog een argument.
Als je dan toch gaat varen met windkracht 6 op de Noordzee, dan moet je in goede fysieke vorm verkeren. En dat ben ik niet. Ik heb al weken rugpijn. Elke beweging doet zeer. Als ik aan een touwtje trek voel ik een scheut in mijn rug. Ik ga me hier niet lopen beklagen, maar wel geeft dit de doorslag. Wat als de rugpijn toeneemt en ik niets meer kan. Wat als we halverwege zijn en ik houd het niet meer van de pijn.
Dan moet ik alles aan mijn maatje overlaten. Die zal dat ongetwijfeld tot een goed einde brengen, maar is dat een verantwoorde beslissing? Kan ik dat risico nemen?
In dubio abstine.
Dat geldt in mijn werk en dat geldt ook op dit moment. Ik twijfel, dus ik ga niet. Henri is het er volledig mee eens.

Ik leg me erbij neer. We bedenken samen alternatieven. Wachten tot de wind afzwakt en dan alsnog naar Lowestoft?
Dat kan lang duren voor we weer terug zijn. We hebben onze verplichtingen met ons werk.
Een dag wachten en dan met de achterblijvers naar Texel? We wikken en wegen, het voelt niet goed.
Direkt naar Texel? Het waait nog steeds windkracht 6. De stroom zal over 2 uur tegen zijn. Maar... het waait zo hard dat we die stroom wel dood kunnen varen.

We gaan!!!
Naar Texel is een overzichtelijk trajekt, dat gaat me wel lukken.

We zetten een rif en gooien los. Een mijl of 6 uit de kust koersen we naar het noorden, halve wind.

We varen door een heuvellandschap. Ik heb nog nooit zulke hoge golven meegemaakt. Het gaat geweldig. Vrijwel steeds meer dan 6 knopen. Het maximum wat we op de snelheidsmeter zien is 8,6 knopen!!! Een record.
Weliswaar surfend op een golf, maar toch.
Het thuisfront volgt ons via marinetraffic.com en zegt achteraf dat we snel vorderden, ondanks de stroom tegen.

We genieten, maar tegelijk is het ook werken, mijn rug vindt het niet echt leuk. Het roertje van de windvaan autopilot, die niet in werking is, ketst horizontaal over het water. De omstandigheden zijn er niet naar om het nu te demonteren. De vaan is nogal ver achter de boot gemonteerd en met deze golven ruim over de spiegel heen hangen is vragen om moeilijkheden.
Op een gegeven moment breekt het roertje los. Aan een touwtje waarmee ik het roertje gezekerd had (bedankt voor de tip, Sven!) sleept het roer door het water. Nu halen we het binnenboord. Het bevestigingsmechanisme is verbogen, maar zo te zien te repareren.



Een maal op het Marsdiep is het allemaal wat minder spannend. Minder golven.
We draaien de haven van Oude Schild binnen. Een andere wereld. Zo verkeer je in een kolkend schuimend gierend universum, en zo tuf je een vredig vakantiewereldje binnen.

De volgende dag is het weer veranderd. Windkracht 4, zonnig, vriendelijk.
We plannen onze tocht naar Vlieland, berekenen hoe laat we over het wantij bij de Paardenhoek kunnen en hoe lang we erover zullen doen voor we daar zijn. Ik zet de route in WaypointsGPS. Dit programma en de nieuwe boordcomputer stellen niet teleur.
Om 10.00 uur vertrekken we en gaan voor de wind in de richting van het Scheurrak. Op de Waardgronden zien we de Cornish Shrimper van onze buurman van Oude Schild een enorm stuk afsteken. Hij wel, met zijn 40 cm diepgang. Het is een prachtig gezicht. Alle jachten door de geul, hij dwars over de ondiepte. Maar ook wij kunnen boven de Richel nog een aardig stuk afsteken.
De haven van Vlieland is behoorlijk vol.. Maar er kan nog veel meer bij, want tot ver in de avond zien we schepen binnenlopen.

Zaterdag 7 juni.
We besluiten om naar Makkum te gaan. Met de Oostenwind is ongeveer tweederde van de route te bezeilen. We rekenen weer uit hoe laat we moeten vertrekken om met hoogwater op het wantij op het Zuidoostrak te zijn, want daar willen we overheen.
Het gaat voorspoedig. Zo voorspoedig dat we een uur te vroeg arriveren. En wat doe je als je te vroeg aankomt... dan gooi je het anker uit en wacht je een uurtje.
Zo gezegd, zo gedaan. Het anker hield goed. We namen de gelegenheid te baat om eens lekker te lunchen. Het uur was om voor we het wisten. Tijd om het anker op te halen. Maar dat viel vies tegen. De stroming had de boot over de ankerlijn heen gezet; er was geen beweging in te krijgen. Na verschillende pogingen lukte het om met gehesen grootzeil te boot te draaien, zodat de ankerlijn loskwam. Ook nu was het nog een klus om het door de stroom diep vastgezette anker op te halen. De les die ik hiervan leer: let op de stroom voordat je het anker laat vallen, bij flinke stroom boeg naar de kant waar de stroom vandaan komt.

Zondag 8 juni.

Met een laf windje zakken we af van Makkum naar het zuiden. De wind is noord. Typisch weer voor de gennaker, maar die wil met deze koers niet mooi staan.
We experimenteren wat met een geïmproviseerde spinnakerboom en dat gaat helemaal niet slecht. 

Hoe kan dat nou...

Ineens valt me op dat het voorlijk van de fok wat slap erbij staat. Val doorgezet, stevig met behulp van de lier, maar het wordt er niet beter op. Je kan het voorlijk centimeters heen en weer bewegen. Hoe kan dat nou?
De val is maximaal doorgezet.
Bovenin zit de knoop waarmee de val aan de tophoek is vastgeknoopt tot aan het blok van de mast.
Ik vervang harpjes door kortere, maar verhelp daarmee het probleem niet.
Is mijn fok te lang geworden? Uitgerekt?
Terugkijkend vind ik altijd al dat aan de wind zeilen niet geweldig gaat. Een hoek van 45 graden, hoger lukt gewoon niet.
Altijd gedacht dat het nu eenmaal een eigenschap is van een North Beach 24, of van langkielers in het algemeen. Ik had me er allang bij neergelegd.
Maar nu zijn er misschien weer perspektieven.
Op naar de zeilmaker en de top 10 cm laten inkorten.

Het werkt! Nu kan ik de fok goed doorzetten.

De eerste ervaring met de boord-pc

Vrijdag 2 mei, windkracht 6 (weerbericht centrale meldpost IJsselmeer)

Tijdens de voorbereidingen voor een zeiltochtje komt de havenmeester een praatje maken. We hebben het over de Titaantje. Hij vindt het een mooie boot, maar "er zitten  wel erg veel touwtjes aan".
Hij heeft gelijk. Heel veel touw. Ik kijk nog eens kritisch; zie ik nou iets wat ik nooit gebruik? Het 2e rif heb ik nog nooit nodig gehad, maar wil ik toch niet kwijt. De neerhaler dan. Ik moet bekennen dat ik die niet gebruik. Heeft die een belangrijke rol bij de trim op een North Beach 24? Ik zou het niet weten.
Ik denk even terug aan de boot waar ik in leerde zeilen: 1 val en 1 schoot. Maar daarmee zou ik me met deze wind echt niet het IJsselmeer op wagen...

De hele week is het nagenoeg windstil geweest. Dat was jammer, want ik had vakantie.Maar vandaag kan ik er tegenaan.
Eerst nog even een nieuwe accu geïnstalleerd, want, tja, de nieuwe zuinige boord-pc en touchscreen vragen toch wel meer stroom dan de handheld van Garmin. Dit keer gaat het parallel schakelen vonkloos (in tegenstelling tot gisteren). De accumonitor geeft 2,5 A aan als de pc aanstaat, de monitor, de marifoon, de AIS-transponder, de windmeter, de log/dieptemeter en het tricolor toplicht. Met 144Ah accucapaciteit en een zonnepaneeltje moet ik het daar toch een flinke tijd op uit kunnen houden.
Het begint fantastisch. Zonder haperingen zie ik mezelf op het scherm de haven uitvaren, alle AIS-uitzendende schepen zijn goed te zien. Heerlijk, dat grote scherm. Het is noordenwind, als ik een halve mijl verwijderd ben van Urk en uit de luwte kom, merk ik hoe hard het waait. Ik zet een rif. Mister Vee stuurt; hoe harder het waait, hoe beter hij dat kan.

Als ik weer in de kuip zit is het beeld weg. Los contact ergens? Ik verdenk de sigarettenaansteker-stekker. Die zit een beetje los in de contactdoos.Goed vastduwen en hij doet het weer.
Maar na een tijdje gebeurt hetzelfde. Wat is dat toch? En dan begint het te dagen. Het is geen plotter, maar een pc-scherm waar ik naar kijk; na een paar minuten schakelt het scherm uit. Als ik het aanraak floept het weer aan. Ook weer opgelost. Misschien is het wel een handige feature uit het oogpunt van stroombeperking. Als het me stoort dan is het gemakkelijk anders in te stellen.

Een nadeel ontdek ik ook. Als ik op de bakboord bank zit, kan ik niet veel zien op het scherm. Bijstellen van de helderheid helpt niet. Beetje jammer, maar er is mee te leven. Misschien toch een andere plek zoeken onder de buiskap?
Het touchscreen bewijst zijn waarde. In- en uitzoomen gaat gemakkelijk, al zijn de icoontjes wel minuscuul op dit 7' scherm. Toch lukt het met windkracht 6 om te bereiken wat ik wil.
Deze week komt de nieuwe versie van WaypointGPS. Die ga ik volgende keer uitproberen.

De boord-pc

Hij is er, de boord-pc. En hij doet het.

Het begon allemaal met de hand-held Garmin. Mooi dingetje, klein, zuinig in stroomgebruik. Veel mogelijkheden: waypoints, tracks, routes en nog veel meer.
Maar wel een erg klein scherm. Geen AIS! Daarvoor moest ik dan de kajuit in om op de laptop te kijken.
Er moest dus iets anders komen.
De keuze is eerst tussen een kant en klare plotter of en boord-pc.
De plotter valt al snel af. Duur, je moet steeds digitale kaarten kopen die bij dat systeem horen. Verder geen mogelijkheden.
Een pc kan alle programma's draaien. Denk aan quicktide, grib files, meteo-sites, spreadsheet met dieptestaten openen, digitale handleidingen van electronische apparaten opslaan, email, (weblog) en nog veel meer.
Een laptop met het programma WinGPS (Stentec) was een overweging, maar deze viel ook af. Erg duur, een laptop staat vanwege de beperkte ruimte erg in de weg. Wel een mooi programma!
Op het zeilersforum kwam ik een interessante discussie tegen over dit onderwerp. Iemand wist goede argumenten te noemen voor een zuinige mini-pc.
Daar heb ik me door laten overtuigen. Een kleine pc kan overal wel worden weggewerkt, is zuinig met stroom, stil (geen fan), Er is een keur aan mogelijkheden qua software en keuze van het beeldscherm. Ik koos voor een waterdicht scherm, HDMI, touchscreen, 7 inch voor in de kuip. Eventueel (later) nog uit te breiden met een groot scherm voor binnen.
In de software zijn ook veel keuzes te maken. Allereerst het besturingssysteem. Linux ligt voor de hand, dat ken ik, daar ik goed mee overweg, dat heeft verreweg mijn voorkeur. Ik ben nou eenmaal geen fan van Window$. Maar …..veel programma's zijn niet beschikbaar voor Linux (“Visit My Harbour”, WaypointGPS, WinGPS). Dat geeft de doorslag, al is het een beslissing die ik met de grootst mogelijke tegenzin neem. Ik wil WaypointGPS kunnen draaien. Dus Windows 8.1.
OpenCPN heb ik er inmiddels opgezet. Het draait geweldig. Ik heb het voor elkaar: een veel groter scherm en ... AIS in de kuip.


Het wachten is nog even op de nieuwste versie van WaypointGPS. Beide programma's kunnen overweg met zelf gescande kaarten. Zo kan ik de kosten ook nog beheersbaar houden.



De bijzonderheden:

• Het moederbord is een Intel DN2800MTE, ontworpen voor energiezuinige mini-pc's. Hij is fanless (geen geluid, minder energie), interfaces achterpaneel: VGA, HDMI, 4 USB-poorten, LAN, sterio audio. Op het bord zelf, maar nog niet met een poort op het achterpaneel nog 4 usb-poorten, 2 seriële poorten, eDP/LVDS connector.
• werkgeheugen: 4GB Kingston SODIMM DDR3-1600Mhz
• harde schijf: Intel 525 mSATA 60 GB (SSD-schijf)
• gecombineerde WIFI en Bluetoothkaart:
  Bluetooth 4.0 PCI Express Wifi Wireless Network Lan Card 300 Mbps Dual band For Intel Centrino Advanced N 6235 6235ANHMW Wlan
• 2 pigtail antennes voor WIFI en Bluetooth:
  
  2dbi SMA Wireless 2.4GHz Wi-Fi Antenna IPEX to SMA Pigtail
• behuizing: Morex T1620 Black chassis, afmetingen in mm
  38 x 178 x 178. Aan de zijkant heb ik 2 extra USB-poorten gemonteerd, dus ik heb er nu 6 beschikbaar. Er zijn nog 2 USB-poorten op het moederbord "onbenut".
  
• monitor: 7' waterproof touchscreen (faytech 7' IP65 Touchscreen Monitor), 800 Nits brightness, HDMI aansluiting. De monitor heb ik gemonteerd op een VESA quick release beugel. Ik kan hem dus in een handomdraai in de kuip monteren/demonteren.
  
  
  

Het Morex-kastje en de harde schijf heb ik in Nederland aangeschaft, het moederbord, de pigtail-antennes en het werkgeheugen besteld in de VS, de WIFI/Bluetooth kaart en de monitor komen uit China.
De plaats van het scherm.
De beste en meest voor de hand liggende plek op het schot is al weggekaapt door de wind- en snelheidsmeter/log en aan de andere kant het kompas. Naast de wind- en snelheidsmeter is nog ruimte, maar een scherm op die plaats is erg kwetsbaar. Bij ruig weer als je naar voren moet schop je er gemakelijk tegenaan. De vallen en schoten blijven er gemakkelijk achter haken.
Dan maar onder de wind- en snelheidsmeter. Niet ideaal. Maar ik ga het uitproberen. Hij zou ook nog onder de buiskap kunnen. Voor het zicht zou het zelfs beter zijn (niet in het felle zonlicht), maar dan wordt de bediening (van het touchscreen) weer lastig.

7 Knopen

Niet om op te scheppen, maar voor mijn boot is dit een behoorlijke snelheid. Van een golf af surfend ging het zelfs even 7,6 knopen. Helaas kon ik dat niet vastleggen.

Gennaker

Het zit niet altijd mee, zeker niet met de gennaker.
Aan het eind van het filmpje schiet de lijn van de transporteur van de boegspriet, waar de talie van de gennaker aan vast zit, los uit de clamcleat.