Nieuwe keerfok (1)

Tijd voor een nieuw projekt: een nieuwe keerfok.
Hij is aan vervanging toe:

Hier zit de maximale bolling op 49% van het voorlijk. Idealiter zit dit op 35 - 38% (bron: "Maximum Sail Power" van Brian Hancock). De diepte van het profiel is bovendien erg fors.

Het plan is om zelf te ontwerpen en in elkaar te zetten.
Dat is ambitieus en eigenwijs tegelijk en daardoor gedoemd te mislukken.
Het gaat me niet alleen om het resultaat, al zou het erg leuk zijn als het een bruikbaar zeil wordt, maar om de weg er naar toe. Ik moet me verdiepen in materiaalkeuze, design en profiel. Dat is vast erg leerzaam.

Het ontwerp van het zeil wil ik doen met behulp van het programma Sailcut.
En dan moet het ook nog op een fatsoenlijke manier genaaid worden; wat voor garen, wat voor naden, waar en hoe de versterkingen. De naaimachine heb ik al: de Pfaff 131, voor 50 euro van MP.
Het materiaal, doek, pees, hoekplaat, allerlei beslag, is goed te verkrijgen.

Materiaal:
-Dacron, vanwege de prijs en de kleine afmeting van het zeil. Dacron is redelijk goed bestand tegen rek bij belasting, bestand tegen UV, het behoudt vorm na opvouwen/oprollen en het is duurzaam.
Spectra is in alle opzichten beter dan Dacron, behalve creep (permanente verlenging onder continue belasting), maar is veel duurder.
Als ik het verpruts dan wil ik niet duur materiaal hoeven weggooien. Het wordt dus Dacron.
-ontwerp: cross-cut. Fill-oriented dacron heeft de grootste sterkte, de minste rek, in dwarse richting. Van foot naar top wil je de minste rek hebben, dus bij dit materiaal kies ik voor cross-cut. Een triradiaal zeil ziet er gaaf uit, maar omdat er ook banen in de lengterichting lopen is het meer voor laminaatzeilen.

Stappen:
-maten boot en zeil opnemen.
-ontwerp zeil. Dat lijkt mij het moeilijkst. Ik gebruik maar een fok; die moet dus gebruikt worden bij elk weertype, van windkracht 1 tot 6 a 7 en bij elke koers. Welke profieldiepte moet ik kiezen, van welke doorhang van de voorstag moet ik uitgaan. Hoe de ronding van de onderkant (foot) en achterlijk te kiezen. Het opmeten van de oude fok lijkt me geen goed idee, want die is vervormd.
Een North Beach is geen lichte en snelle wedstrijdboot, maar een nogal zware toerboot. Er moet dus flink wat power uit het zeil komen om vaart te maken, dus volgens mij rechtvaardigt dat de conclusie dat het zeil niet te vlak mag zijn.
Meer over lezen, vragen aan deskundigen (zeilersforum, zeilmaker).
De grootte van de zomen, de versterkingen, ed kan ik wel afkijken van het oude zeil.
-sailcut: het programma rekent voor mij de exacte maten van de banen uit.
-ik wil mallen maken voordat ik de banen afteken (plot) op het Dacron. Dat plotten zal bij mij thuis vooral op de vloer plaatsvinden; het lijkt mij ondoenlijk om zonder een stijve mal de maten goed op het doek aan te brengen. Voor de mallen denk ik aan een rol folie bijvoorbeeld polyethyleenfolie.
-voor het plotten wil ik nog een hulpmiddel gebruiken: een plaat wit geplastificeerd spaanplaat met een aluminium profiel aan twee kanten en natuurlijk een tekenlineaal. Het zou het mooist zijn als de hele mal op de plaat past, maar dat wordt moeilijk. De onderste en grootste mal meet 2.66 bij 1.3 meter.
-gezien deze toch wel grote afmetingen kan ik met mijn sailcut-ontwerp ook naar de zeilmaker en het daar laten plotten (en snijden). Hoe meer ik erover nadenk, hoe aantrekkelijker deze optie wordt.
-naar de zeilmaker (welke?): ik wil geen online-bestelling doen, maar een gesprek met iemand met ervaring. Dan een keuze maken uit diverse kwaliteiten Dacron. Verder garen (polyester? sterk en UV-bestendig), Dacron-tape, dubbelzijdig plakband, pees voor het furlingsysteem, de rest (kous voor bevestiging schoot, evt hoekplaat voor de schoothoek, sterk band voor de lus voor de val en voor de halshoek).
-de vorm van de mallen overbrengen op het Dacron, uitsnijden met hotknife (als ik dat niet door de zeilmaker laat doen) en vervolgens het naaiwerk.


Lames Lowell Grant "Jibsails, their design & construction", 2003
Brian Hancock "Maximum Sail Power", 2003
C.A. Marchaj "Sail Performance", 1996 (ik ben op de helft)
Stijn Tettero artikel, 2013

Einde vaarseizoen

Beetje vroeg, maar komende weken, herfstvakantie, cello biennale, komt er niets van zeilen.
Dus vandaag het ritueel om de Titaantje op de wal te zetten.
In alle vroegte naar Gicom. Dan op het fietsje naar Urk, langs de Ketelmeerdijk en even later langs het IJsselmeer. Oostenwind, dus wind mee.

En even later hetzelfde trajekt, maar dan in omgekeerde richting

Op het Ketelmeer is de Oostenwind wat heftiger voelbaar. Tijd voor een rif. Ik pas een nieuwe manier toe om de smeerreep te bevestigen. Het onderlijk staat mooi strak, reefknuttels zijn niet nodig. Dat scheelt werk, maar, nog belangrijker, het zeil staat veel mooier.

AIS/marifoon 6

Nu ik zeker weet dat de kabel door de mast en de antenne niet langer verdacht zijn, wordt het tijd om verder te gaan met testen.

AIS-configuratie, dit geeft nu steeds een "error" op de AIS (en een SWR van 1.9 bij een eerdere test)

test 1

Test1: ik omzeil de AIS en verbind de marifoon via de SWR-meter met de connector onder de mast. De SWR-meting is uitstkend: 1.1

test 2

Test 2: bijna hetzelfde als bij test 1, maar hier verbind ik de SWR-meter met de bestaande kabel tussen AIS en onderbreking onder de mast. SWR: 1.2 ( prima)

test 3

Test 3: hier vervang ik de kabel tussen marifoon en de AIS-transponder. Het signaal moet nu door de AIS-transponder heenlopen. Het rode error-lampje op de AIS blijft branden, SWR: 1,7 dat is beduidend minder.

test 4

Test 4: de vaste kabel tussen AIS en de connector onder de mast heb ik hier vervangen. Maakt geen verschil; het error-lampje brandt.














Conclusies:
-marifoon, kabel door de mast en antenne funktioneren goed (test 1). Met deze test had ik moeten beginnen in plaats van de mast plat en antenne en kabel door de mast vervangen, had me waarschijnlijk een klus gescheeld.
-ook de kabel tussen AIS en mast werkt goed (test 2)
-in de AIS gaat het mis (test 3 en 4)
Alle kabeldelen zijn nu successievelijk getest en werken goed, zodra de AIS ertussen geschakeld is gaat het mis. Het probleem moet dus in de AIS zelf gelegen zijn. Het apparaat moet terug naar de leverancier!




Verder motoronderhoud verrricht: olie ververst en nieuw oliefilter geplaatst. De filterelementen van het brandstof-groffilter en  -fijnfilter vervangen. Het filterelement van het groffilter (een Separfilter) is nu van bovenaf te vervangen zonder een druppel diesel te morsen. Geen geknoei meer.

De watertank geleegd en antivries door het watersysteem gepompt. De wc ook winterklaar gemaakt.

AIS/marifoon 5

Een apparaat dat een beetje werkt en ondertussen met een opdringerig rood lampje aangeeft dat er iets aan mankeert, daar kan ik niet tegen.
Vier maanden heeft het ding goed gefunktioneerd en toen, midden op het Wad, floepte het rode lampje weer aan.

De foutmelding in het diagnosescherm van de AIS-transponder behelst een probleem in de kabel of de antenne, want de reflexiewaaarde is te hoog.
Ik heb een gemeenschappelijke antenne voor VHF en AIS, dus ik heb gelijk 2 problemen.
Op OpenCPN zie ik nog wel boten die AIS uitzenden, maar het gebied is niet erg groot.
Het zendvermogen van marifoon en AIS-transponden is waarschijnlijk nog geringer.

Al eerder had ik hier een probleem mee.
Dit voorjaar heb ik na een lange zoektocht de antenne vervangen en dat bleek toen de oplossing. Dat die er nu al de brui aan zou geven is niet waarschijnlijk. Maar wat is dan wel waarschijnlijk? De connectoren? Er zit een connector tussen AIS-transponder en de coaxkabel, dan is er een onderbreking van de coaxkabel onder de mast en er is een connector in de masttop bij de aansluiting met de antenne. Dan zij er nog 2 kwetsbare plekken waar de kabel door een gaatje in de mastvoet de mast ingaat en bovenin de mast weer verlaat, de mantel zou daar kapot kunnen schavielen.
De connectoren in de kajuit zien er prima uit. De kabel ziet er ter plaatse van de gaatjes in de mast ook ongeschonden uit.
Het mooist zou zijn om een geavanceerde SWR-meting te doen, die kan lokaliseren waar het probleem zich bevindt. Een TDR-meting is dat (time domain reflection meting). Het lukt mij niet om dat te regelen.

Dan maar weer de mast gestreken. Antenne opnieuw vervangen en ook de kabel die door de mast loopt.

De klus is goed gelukt.....
maar het rode lampje brandt nog steeds!

Neerhouder

Vandaag de neerhouder omgedraaid.
Oude situatie:

De curryklem zit onder bij de mastvoet. Je kan de neerhouder alleen met spierkracht vastzetten. De lier op de mast is in deze opstelling niet te gebruiken.

Nieuwe situatie:

De curryklem zit nu vlak onder de giek. Nu kan ik de lier gebruiken om de neerhouder goed door te zetten.

Laser

Jikke's laser onderweg naar de toekomstige thuishaven De Nieuwe Meer bij Amsterdam.

Mijn zeildag

Uit de richting van de Ketelbrug: Koggeschip van Kampen?

Vrijdag ....zeildag.
Prachtig weer vandaag; zonnetje, windkracht 3, oostenwind. Geen golven op het IJsselmeer.
Need I say more:

De elektrische stuurautomaat vertoont ineens kuren. Gaat alle kanten op, behalve de goede.
Ik snap er niks van. Stuk?
Dan krijg ik een idee. Ik zet de radio, die er vlak naast staat, ergens anders. Probleem is over. Kennelijk een magneet in de speaker van de radio die het kompas van de stuurautomaat ontregelt. 

nieuwe fenderhoesjes