Keerfok 5

Vandaag de lijken afgewerkt (rare zin!).
Aan het voorlijk de pees, die in het rolfokprofiel geschoven wordt, vastgenaaid. Het achter- en onderlijk afgewerkt met dacron tape en in het achterlijk een trimlijntje aangebracht.
Het viel niet mee. Ik mis vooral een grote tafel of vloeroppervlak, waar je het zeil uitgerold op neer kunt leggen.
De manier waarop ik werk is als volgt:
-ik rol het zeil op en leg het neer op een geimproviseerde tafel, betaande uit een bouwwerk van kratjes, planken, kussens en krukjes.
-dan "naai ik een lijk" terwijl ik het zeil langzaam ontrol.
-achter de naaimachine ontstaan een nieuwe rol.

Het lastige is dat het zeil niet zomaar netjes op een rol blijft zitten. Het doek is zo glad en stijf dat het wil ontrollen en schuiven. Dan gaat het vallen en komen er vuil en kreukels in. Dat wil ik natuurlijk niet en, hoewel ik ook wel weet dat dit niet helpt, kan ik niet nalaten daar verbaal tegen te protesteren. Op zo'n moment ontvlucht Mariken het huis en gaat de hond uitlaten.

Doek: Fibercon Pro Warp Tech 6.88 (Contender)

Maar uiteindelijk is het dan voltooid. Alleen op de hoekversterkingenkrijg ik het niet voor elkaar, dus dat ga ik aan de zeillmaker vragen. Zelfs het dikkere V92 garen breekt op die plaatsen.
De naaimachine heeft zich goed gehouden, net als de naald: alles met een naald!

De zeilmaker moet nu de tapes op de hoeken vastnaaien, de webbing aanbrengen en de ogen in de schoothoek persen.

Zo plat op de vloer is goed te zien dat er teveel doek is om het glad te trekken, dat gaat dus voor de bolling zorgen. Onderin lijkt mij wel wat veel "bolling",  dat baart me wel wat zorgen, maar wie weet valt het als het eenmaal staat en wind vangt, wel goed.

Het "bolle" onderlijk en het "holle" achterlijk zijn op de foto ook goed te zien.

clipje voor de leechline

Keerfok 4

Alle panelen zijn nu aan elkaar genaaid, ook de patches. Nu moeten de lijken nog versterkt en afgewerkt worden.
Bij de horizontale naden tussen  de onderste 3 secties was de "broad seaming" duidelijk aanwezig, waardoor er dus een bolling in het zeil gekomen is.

Het viel eigenlijk niet tegen. Wel moest ik de kamer aardig verbouwen  om uit de voeten te kunnen met de lange stukken opgerold zeil. Bij het aan elkaar naaien van de onderste sectie aan de bovenste drie moest het raam open om voor en achter de naaimachine voldoende ruimte te hebben. Gelukkig was het droog weer vandaag.
De stiksels zien er niet allemaal even perfekt uit; tijdens het naaien botst de rol doek bijvoorbeeld ineens tegen het bed aan en verandert daardoor van koers. En om de haverklap is het spoeltje van de onderdraad leeg. Maar een kniesoor die daar op let.
Veel belangrijker is natuurlijk of het gelukt is om de bolling op de juiste plaats te krijgen. In elk geval is er een bolling...

Ik loop nu tegen het probleem aan dat op de hoeken, door de patches, de naald door zoveel lagen heen moet, soms wel 8, dat de draad daar steeds breekt, of beter gezegd, verbrandt. Ik gebruik V69 polyester garen. Ga nu V92 bestellen. Het tape waarmee de lijken afgewerkt worden, wordt om de rand heengevouwen, nog 2 lagen extra. En tot slot komt de webbing nog.
De naaimachine en de naald kunnen het nog steeds goed aan.

de onderste sectie op de kamervloer

de patch van de schoothoek

Keerfok 3

De panelen zijn klaar. Ze liggen uitgelegd op de vloer bij de zeilmaker. De fok is mijn ontwerp, de patches heeft de zeilmaker ontworpen. Op de foto de patch van de schoothoek.

Het "doek" voelt meer aan als plastic dan als textiel.

Nu kan het naaien beginnen.

Dit is de top, bestaande uit 4 smalle panelen en de patch voor de versteviging.

Het valt niet tegen. Bij het naaien van de patch moet ik door 4 lagen heen en dat gaat prima. Wel lastig is de stijfheid van het doek. Het gedraagt zich meer als een flexibele plaat dan als stof. Als je het oprolt wil het direkt weer ontrollen. Met dat kleine naaimachientje (geen lange arm) moet ik af en toe veel doek door de ruimte tussen naald en machine schuiven. Lastig. Helemaal lastig wordt het als ik straks grotere delen aan elkaar moet zetten.

En nu (08-01-2017) zit de 2e sectie er inmiddels aan vast. Ik heb er iets op gevonden om een grote hoeveelheid doek tussen de naald en de machine door te schuiven: ik schuif er een stuk opengezaagd pvc-pijp overheen.

Het werkt prima. De lengtenaden stik ik 2x met de grootste zigzagsteek, de dwarse naden 3x.
Van de broad-seaming, waardoor de bolling moet ontstaan, heb ik bij deze naad nog niet veel gemerkt, hooguit 2 mm. Als dat maar goed komt....

AIS/marifoon 7

Zojuist ontving ik mijn AIS-transponder retour na reparatie.
De interne splitter is vervangen.
Ik ben opgelucht dat er iets is gevonden dat defekt was. Nou mag ik toch verwachten dat hij weer goed zal funktioneren.

Wat een werk is het geweest om hier achter te komen. Volgende keer (nee, hopelijk niet een derde keer) eerst goed meten voordat ik de mast weer plat haal.
Toch vreemd dat de splitter nu voor de tweede keer vervangen moet worden...

Keerfok 2

Vandaag de zeilmaker bezocht.
Ontwerp en materiaal besproken en ik kreeg zomaar een rondleiding door de zeilmakerij.

Het wordt toch een triradiaalontwerp. Het is mooi en de vormvastheid is met deze vorm beter gewaarborgd dan een crosscut vorm.
En, heel belangrijk, er is tegenwoordig ook dacron dat geschikt is voor een tridadiaalzeil. Omdat de banen voornamelijk in de lengterichting lopen moet in die richting de bestendigheid tegen rek het grootst zijn.

Fibercon Pro Warp Tech bezit deze eigenschap. Dat gaat het dus worden. Ik ga hierbij af op het advies van de zeilmaker.
Het plotten en snijden gaat de zeilmaker doen. Ik lever het ontwerp aan in .dxf formaat. Hij gaat de panelen zodanig rangschikken dat het zeildoek zo efficient mogelijk gebruikt wordt

De diepte van de bolling heb ik na het gesprek nog iets aangepast; onder iets meer, boven iets minder, maar veel scheelt het niet. Ook de plaats van de bolling heb ik nog iets veranderd; nu op 38%.

Het ontwerp op Sailcut:

De bestelling voor het materiaal is inmiddels de deur uit.

Nieuwe keerfok (1)

Tijd voor een nieuw projekt: een nieuwe keerfok.
Hij is aan vervanging toe:

Hier zit de maximale bolling op 49% van het voorlijk. Idealiter zit dit op 35 - 38% (bron: "Maximum Sail Power" van Brian Hancock). De diepte van het profiel is bovendien erg fors.

Het plan is om zelf te ontwerpen en in elkaar te zetten.
Dat is ambitieus en eigenwijs tegelijk en daardoor gedoemd te mislukken.
Het gaat me niet alleen om het resultaat, al zou het erg leuk zijn als het een bruikbaar zeil wordt, maar om de weg er naar toe. Ik moet me verdiepen in materiaalkeuze, design en profiel. Dat is vast erg leerzaam.

Het ontwerp van het zeil wil ik doen met behulp van het programma Sailcut.
En dan moet het ook nog op een fatsoenlijke manier genaaid worden; wat voor garen, wat voor naden, waar en hoe de versterkingen. De naaimachine heb ik al: de Pfaff 131, voor 50 euro van MP.
Het materiaal, doek, pees, hoekplaat, allerlei beslag, is goed te verkrijgen.

Materiaal:
-Dacron, vanwege de prijs en de kleine afmeting van het zeil. Dacron is redelijk goed bestand tegen rek bij belasting, bestand tegen UV, het behoudt vorm na opvouwen/oprollen en het is duurzaam.
Spectra is in alle opzichten beter dan Dacron, behalve creep (permanente verlenging onder continue belasting), maar is veel duurder.
Als ik het verpruts dan wil ik niet duur materiaal hoeven weggooien. Het wordt dus Dacron.
-ontwerp: cross-cut. Fill-oriented dacron heeft de grootste sterkte, de minste rek, in dwarse richting. Van foot naar top wil je de minste rek hebben, dus bij dit materiaal kies ik voor cross-cut. Een triradiaal zeil ziet er gaaf uit, maar omdat er ook banen in de lengterichting lopen is het meer voor laminaatzeilen.

Stappen:
-maten boot en zeil opnemen.
-ontwerp zeil. Dat lijkt mij het moeilijkst. Ik gebruik maar een fok; die moet dus gebruikt worden bij elk weertype, van windkracht 1 tot 6 a 7 en bij elke koers. Welke profieldiepte moet ik kiezen, van welke doorhang van de voorstag moet ik uitgaan. Hoe de ronding van de onderkant (foot) en achterlijk te kiezen. Het opmeten van de oude fok lijkt me geen goed idee, want die is vervormd.
Een North Beach is geen lichte en snelle wedstrijdboot, maar een nogal zware toerboot. Er moet dus flink wat power uit het zeil komen om vaart te maken, dus volgens mij rechtvaardigt dat de conclusie dat het zeil niet te vlak mag zijn.
Meer over lezen, vragen aan deskundigen (zeilersforum, zeilmaker).
De grootte van de zomen, de versterkingen, ed kan ik wel afkijken van het oude zeil.
-sailcut: het programma rekent voor mij de exacte maten van de banen uit.
-ik wil mallen maken voordat ik de banen afteken (plot) op het Dacron. Dat plotten zal bij mij thuis vooral op de vloer plaatsvinden; het lijkt mij ondoenlijk om zonder een stijve mal de maten goed op het doek aan te brengen. Voor de mallen denk ik aan een rol folie bijvoorbeeld polyethyleenfolie.
-voor het plotten wil ik nog een hulpmiddel gebruiken: een plaat wit geplastificeerd spaanplaat met een aluminium profiel aan twee kanten en natuurlijk een tekenlineaal. Het zou het mooist zijn als de hele mal op de plaat past, maar dat wordt moeilijk. De onderste en grootste mal meet 2.66 bij 1.3 meter.
-gezien deze toch wel grote afmetingen kan ik met mijn sailcut-ontwerp ook naar de zeilmaker en het daar laten plotten (en snijden). Hoe meer ik erover nadenk, hoe aantrekkelijker deze optie wordt.
-naar de zeilmaker (welke?): ik wil geen online-bestelling doen, maar een gesprek met iemand met ervaring. Dan een keuze maken uit diverse kwaliteiten Dacron. Verder garen (polyester? sterk en UV-bestendig), Dacron-tape, dubbelzijdig plakband, pees voor het furlingsysteem, de rest (kous voor bevestiging schoot, evt hoekplaat voor de schoothoek, sterk band voor de lus voor de val en voor de halshoek).
-de vorm van de mallen overbrengen op het Dacron, uitsnijden met hotknife (als ik dat niet door de zeilmaker laat doen) en vervolgens het naaiwerk.


Lames Lowell Grant "Jibsails, their design & construction", 2003
Brian Hancock "Maximum Sail Power", 2003
C.A. Marchaj "Sail Performance", 1996 (ik ben op de helft)
Stijn Tettero artikel, 2013

Einde vaarseizoen

Beetje vroeg, maar komende weken, herfstvakantie, cello biennale, komt er niets van zeilen.
Dus vandaag het ritueel om de Titaantje op de wal te zetten.
In alle vroegte naar Gicom. Dan op het fietsje naar Urk, langs de Ketelmeerdijk en even later langs het IJsselmeer. Oostenwind, dus wind mee.

En even later hetzelfde trajekt, maar dan in omgekeerde richting

Op het Ketelmeer is de Oostenwind wat heftiger voelbaar. Tijd voor een rif. Ik pas een nieuwe manier toe om de smeerreep te bevestigen. Het onderlijk staat mooi strak, reefknuttels zijn niet nodig. Dat scheelt werk, maar, nog belangrijker, het zeil staat veel mooier.