Boordpc

Ik was al een tijdje niet meer blij met de boordpc.
Hij werd hoe langer hoe trager.
Hij draait op Windows en hij is niet compatibel met OpenGL, iets wat het werken een navigatieprogramma veel sneller maakt.



Gekozen om de pc te upgraden.
Nieuw moederboardje erin, met een vaste grafische kaart die goed met OpenGL kan werken.
Gelijk ook maar 8 RAM werkgeheugen in plaats van 4.

Ubuntu 19.04 geinstalleerd. Dat voelt goed.
OpenCPN erop, OEsenc kaarten ingeladen; met de dongle kan ik deze kaart tegenwoordig op elke pc of pi gebruiken.


Nu VNC instellen. Het schermpje dat ik gebruik en dat op het schuifluikstaat is op een zonnige dag niet goed afleesbaar. Ik heb destijds gekozen voor een energiezuinig scherm, 200 nits. Wel zuinig, maar niet goed afleesbaar in de zon. Een second screen (telefoon bijvoorbeeld) is dan erg handig.
Eerst een WiFi-hotspot maken, zodat ik aan boord een eigen netwerkje heb. Dat gaat heel gemakkelijk op Ubuntu. Ik kan met mijn telefoon goed inloggen in het netwerk.
Dan een VNC-server installeren op de pc en een VNC-client op de telefoon.
Dat gaat niet.
Ik probeer er wel 3, Vino, TightVNC en TigerVNC, maar het lukt niet om met de telefoon verbinding te maken.
Ik snap niet waarom het niet lukt. Het meest ergerlijk vind ik nog dat het op Windows wel lukte.
Wat nu? WiFi-direct? Daarmee kan je wel files verzenden, maar niet een complete screen-mirror bewerkstelligen. Bluetooth? Idem.
TeamViewer? Moet ik nog proberen. Het zou me erg spijten als ik mijn telefoon niet als 2e scherm kan gebruiken.



Dan de nieuwe pc op de Titaantje uitproberen.
Hij start normaal, ik sluit hem aan op de mux en probeer in OpenCPN een nieuwe verbinding op te zetten op /dev/ttyUSB0. Het lukt niet. Wat nu?
Met de RPi lukt het nu ook niet meer, terwijl we daar een week op de Waddenzee mee genavigeerd hebben.
Dan moet het aan de mux of aan de kabel liggen. De mux heeft ook WiFi. Die lijkt het goed te doen.  Jammer dat je in OpenCPN geen NMEA0183 via WiFi kan gebruiken.
Als de WiFi van de mux het doet, dan werkt de mux kennelijk goed. De kabel defekt?
Laptop (met de kabel) aangesloten op de mux en het instelprogramma gestart. Het lukt niet om een com-poort te vinden die het programma verbindt met de mux.
Het moet de kabel zijn. Et is het soort kabel dat normaal tussen een printer en een pc zit. Die heb ik thuis ook nog wel.

Het venijn komt in clusters. Jikke's marifoon ook al kapot. Het heeft vast met de zomerstorm te maken. Windhoos in Amsterdam, windsnelheden van meer dan 100 km/uur aan de kust.

17-08-2019

• de marifoon van Jikke was inderdaad stuk. Opgestuurd naar Brand BV, het moederbord was defekt. Ik heb iets met moederborden, geloof ik. Vervangen was een stuk goedkoper dan een andere aanschaffen. Het is verder een marifoon met goede mogelijkheden en bovendien zit hij zo mooi ingebouwd in het schakelpaneel.
• de multiplexer kon ik thuis met een andere kabel met het instelprogramma weer bereiken. Alle instellingen waren verdwenen. De firmware weer ingelezen, herstart en zie... de oude instellingen zijn weer terug. Op de Titaantje werkt het weer prima, zelfs met de oude kabel?!
• Op de boord-pc heb ik uiteindelijk toch maar weer Windows geinstalleerd. Ik kreeg het niet voor elkaar om op Ubuntu het scherm te delen met mijn telefoon en dat vind ik een absolute voorwaarde sine qua non. Nu moet ik ervoor zorgen dat de boord-pc nooit in staat is om updates te ontvangen, dus niet aansluiten op het internet. Bij Windows 8 kan je bovendien zelf het automatisch updaten uitzetten. Ik upgrade dus niet naar Windows 10.
• Helaas merk ik dat het nieuwe moederboard niet compatibel is met OpenGL. Dat had ik tevoren nog gevraagd aan de leverancier. Was geen probleem. Maar als ik in OpenCPN OpenGL aanvink dan bevriest het scherm. Erg jammer. OpenGL is wel echt een verbetering voor de snelheid van het werken met kaarten. Nu ben ik met het nieuwe moederboard toch nog niet veel opgeschoten. Niet getreurd, alles werkt weer. 25-08-2019: omdat de leverancier volhield dat OpenGL wel draait op dit moederboard heb ik toch maar een keer updates geinstalleerd op Windows 8.1. En inderdaad doet OpenGL het nu goed; er stond aanvankelijk een oude versie op van OpenGL (1.1 of zoiets), nu de laatste. Kaarten verschuiven over het scerm en in- en uitzoomen gaat vliegensvlug.

Koningin van de Nacht 18: marifoon

Zaterdag 3 augustus.
Weinig wind voorspeld, maar zo gauw we de Gouwzee verlaten steekt de wind op. Met 5 tot 7 knopen genieten we van een heerlijk dagje op het Markermeer.
Jikke's bootje loopt prima.
De bestelling voor de nieuwe fok is de deur uit. Dat wil zeggen een rol zeildoek, en andere attributen om een fok te maken.
De huidige fok is op. Op sommige plekken kan je er doorheen kijken; allemaal kleine gaatjes. Meerdere reparatieplekjes.

De marifoon, mijn oude Simrad, doet het niet.
Het probleem kleeft aan mij. Met de Titaantje heb ik ook al uitgebreide zoektochten moeten  ondernemen om storingen te verhelpen.
Een SWR-meter had ik al. Maar nu ben ik nog beter voorbereid om het probleem te tekkelen.
Vorige keer met de SWR-meter al vastgesteld dat er een probleem is. Die SWR-meter schakel je tussen de marifoon en de antenne. Je laat de marifoon zenden en dat signaal wordt gebruikt voor de SWR-meting.
Het resultaat was abominabel.
Toch weet je dan nog niet of dat aan de antenne ligt of dat de marifoon kapot is.
Of laat ik het voorzichtiger formuleren, met mijn gebrekkige kennis van dit soort zaken, ik weet dan niet waar het aan ligt.
Vandaag een test gedaan met de Mini600, een antenne-analyzer.
Dit apparaat genereert zelf een signaal.  Hij doet een SWR-meting (Standing Wave Ratio),  maar ook een TDR-meting (Tine Domain Reflection).

Een SWR van 1,0 lijkt mij uitstekend. Kennelijk zijn de kabel, de connectoren en de antenne prima.

De TDR geeft een reflexie op 12,80 meter. De mast is ongeveer 8 meter lang en de kabel tussen marifoon en mast ruim 4 meter. Die 12,80 meter is gewoon de totale lengte van de kabel. Er zijn dus geen reflecties in het verloop van de kabel die wijzen op breuk, gebrekkig aangelegde connectoren, te scherpe bocht van de kabel.

Ik concludeer hieruit dat het probleem de marifoon zelf is.
Ik neem hem mee en ga hem eens proberen op de Titaantje. Dat is voor mij de makkelijkste manier om hem te testen.
Dit apparaat bespaart mij wellicht een ingewikkelde klimpartij in de mast.


09-08-2019: de marifoon meegenomen naar de Titaantje. Ook daar doet ie het niet. Hij is stuk. Opengemaakt: nergens een doorgebrand plekje of een los contactje. Geen zekering gevonden. Opsturen naar Brand. Wie weet.

Ameland - Harlingen - Urk

Vrijdag 5 juli
Ameland- Harlingen



Het plan was om net voor LW te vertrekken uit Nes, met stroom mee naar het Borndiep en dan richting Vingegat en Kimstergat. Dan ben je daar veel te vroeg en loop je vast, maar dan vaar je wel in een onwaarschijnlijk mooi landschap van drooggevallen platen.
De windvooruitzichten doen ons anders besluiten. De voorspelling is een stevige westenwind.
Van eerdere tochtjes heb ik de ervaring dat als je vastloopt met stevige wind die tegengesteld is aan de stroom en je gooit het anker uit, dat je dan met de boeg in de wind komt te liggen, maar dat de ankerketting onder de boot naar achteren  gaat lopen. Dat is niet prettig, want bij een stevige stroom wordt het moeilijk om het anker op te halen.

We besluiten om dat toch maar later te vertrekken.
Het gaat voorpoedig. Het grootste gedeelte is bezeild. Uiteindelijk blijkt de wind veel minder krachtig dan voorspeld.
In het Kimstergat is de diepte minimaal 1.40 meter, we houden dus nog 60 cm water onder de kiel.
Nu ik met de Rpi navigeer, probeer ik de 2 schermen uit op OpenCPN. Dit is een optie die OpenCPN sinds de nieuwste versie biedt; je kan het scherm splitsen in 2 windows.  OP 1 scherm dus 2x de kaart, die je onafhankelijk van elkaar kan in- uitzoomen. Ik probeer op het ene scherm de OEsenc waterkaart te houden en op het andere de infraroodkaart van Nautin.nl. Lukt helaas niet. Als ik op het ene scherm de infraroodkaart instel, komt die er op het andere scherm ook. Zet ik daar het infraroodscherm weer uit, dan gebeurt dat ook op het eerste scherm. Na een paar pogingen geef ik het op.
Jammer, thuis lukte het wel.


In Harlingen zoeken we de watersportvereniging op. Rustige jachthaven, eigen box.
Geen getij. Nog een keer koken op de boot.

Zaterdag 6 juli
Harlingen - Urk
Wind zuidwest later ruimend naar west en noordwest, 4 tot 5 Bft.
LW Harlingen 08.00 uur.

We staan dus maar vroeg op om het laatste stukje stroom mee te hebben.
Nog voor 06.30 uur zijn we al door de Tjerk Hiddesluis, die door het lage water niet hoeft te schutten; de sluisdeuren achter ons zijn nog niet dicht of voor gaan ze al open.

Harlingen is niet bezeild, maar met motorzeilen zijn we in een uur bij de Lorentzsluizen. Ook daar gaat de passage door de dezelfde reden supersnel.
Om 08.00 uur zitten we alweer op zoet water.
Eerst halve wind, later door de ruimende wind en als we de bocht om het Vrouwenzand hebben gemaakt, voor de wind.
Bij Staveren komen we een soortgenoot tegen, kennelijk onderweg van Enkhuizen naar Staveren. Ik kan niet zien welke North Beach het is.

Dat laatste stuk valt dan niet mee.
De superleuke week zit er op. Het is als een afscheid. We zijn aan het naar huis gaan.
Geen stroming meer, geen geulen, geen zeehonden, geen platen, alleen het Vrouwenzand.
Wolken pakken zich samen.
Als we op Urk met onze spullen naar de auto lopen begint het te regenen. Het weer plooit zich op wonderbaarlijke wijze naar onze stemming.

Volgend jaar opnieuw? Dan een keer droogvallen? Dan beginnen bij Ameland en dan naar Schier?
We hebben ons dat vaker voorgenomen.

Terschelling - Ameland

Wind 3-4 Bt W

Omdat we vroeg willen vertrekken zorgen we de avond voor vertrek dat we aan de buitenkant komen te liggen en dat levert de eerste beschadiging in de lak op. Voor en achter ons liggen de boten gestapeld. De wind komt van achteren. Lastig uitparkeren. Maar met een achterspring en dan achteruit varen moet het lukken. Achterspring, schroef in het werk; de punt begint al weg te draaien van de kant. Een te behulpzame toeschouwer op de steiger ziet ziet mij de motor flink toeren laten maken en toch komt de boot niet in beweging. Dat ziet hij dat de boot nog aan een lijntje vastzit. Hij schiet te hulp, helaas, en maakt de lijn los. Ik moet de procedure te vroeg afbreken en dat levert een lakbeschadiging op.
Een tweede poging, nu na duidelijke instructies aan het "grondpersoneel", loopt vloeiend.

We vertrekken ongeveer 2 uur na LW om 07.00 uur.
We hebben geluk met de wind. Alles is bezeild en het gaat nog vlot ook. Wat een mooie tocht.
Om 12.00 uur meren we aan in Nes.
De Rpi deed het voortreffelijk.

Texel-Terschelling

De windmeter op de dijk tegenover de jachthaven draait alle kanten op; van noord naar zuid en van west naar oost. Windkracht 1.
We drinken een kop koffie en vertrekken om 07.45. Tot 15.00 uur kunnen we door het Schuitengat, dus dat moeten we gemakkelijk kunnen halen. Als er wind is.
En dat valt dit keer zo maar eens mee.
Windkracht 3 noordwest, later oplopend tot 5.
Het hele traject is bezeild. Op de Oude Vlie een paar keer een slagje moeten maken.
We zijn om 13.30 bij het Schuitengat. Het is aan weerszijden betond met laterale betonning, dat had ik nog niet gezien.

Deze keer genavigeerd met de Rpi. Ging fantastisch. Omdat het schermpje slecht zichtbaar is in de volle zon gebruik ik mijn telefoon als second screen via een VNC-verbinding. Dat gaat prima, alleen het bedienen van het programma, in- en uitzoomen, verschuiven van de kaart, gaat nog niet zo soepel.
Verder ben ik enthousiast. Het is allemaal veel sneller dan de langzame boordcomputer.
Deze optie begint me te bevallen.

Eilandhoppen

Texel.
Gisteren gearriveerd vanuit Den Oever. Groot deel gemotord vanwege de pal westenwind. Pas bij de afslag M10 naar rechts konden we zeilen. Als het nog even westenwind blijft zitten we de volgende dagen goed.
In Den Oever overnachtten we in de Marina. Goede voorzieningen, vriendelijke mensen, maar ik blijf het een saaie tochtige haven vinden. Volgende keer maar de sluis gelijk door en de buitenhaven proberen.
We, Jikke en ik, hebben een week. We willen naar Terschelling, misschien nog Ameland, maar het is ook vakantie, dus we gaan niet haasten.

De boordcomputer begint kuren te vertonen. Ten eerste wordt hij steeds trager. Dat ken ik van Windows, elke update vertaagt hij verder.
Het gaat inmiddels zo langzaam dat ik soms een minuut moet wachten voor een reaktie.
Verder kan de grafische kaart OpenGL niet aan, dat is jammer, want dat zou het verschuiven van de (zee-)kaart aanzienlijk versnellen.
Nieuwe drivers voor de grafische kaart, die ingebed zit in het moederbord, kan ik niet vinden.
Windows heeft kans gezien om toch weer sneaky een update binnen te smokkelen; bij het afsluiten van de computer blijkt ie ineens urenlang bezig met het installeren van een update.
Thuis heb ik hem even aan het internet gehangen voor een kaartupdate.
Had ik niet moeten doen.
Het gevolg is dat het touchscreen niet meer werkt.
De driver daarvoor heeft Windows verwijderd.
Het lukt om die weer te vinden en te installeren.

Wat nu;

• pc vervangen?  Kost wat. Kan altijd nog.
• moederbord vervangen? Ik heb dit fanless en energiezuinige pc-tje zelf gebouwd. Een nieuw moederboardje erin drukken is niet zo moeilijk. De zoektocht naar een nieuw moederboard zal wat lastiger zijn.
• de harddisk formatteren en linux installeren. OpenCPN draait goed op linux. Ik ben bovendien gewend aan linux. Nadeel is dat een aantal programma's die ik gebruik op de boot alleen maar draaien op Windows. Dat zijn het installatieprogramma voor de multiplexer, het calibratieprogramma voor de windmeter en het installatieprogramma voor de AIS. Dat zal ik dan voortaan met een laptop moeten doen, wat overigens geen probleem is. 

Ik denk dat ik met de laatste optie ga beginnen. 

Ben ik niet tevreden dan optie 2, maar dat wordt een winterklus.

Komende week verder varen met de Raspberry Pi als boordpc.
Als dat goed bevalt is er nog een optie. De Rpi als enige computer. Kan altijd nog een tweede aanschaffen als backup.

Pinksteren

Wat doet men als men een zeilboot heeft  op een zonnige Pinksterdag?

Tot slot nog even de pi getest, mijn computer backup systeem (en speelgoed).
Werkt super. Mijn boord-pc-tje kan geen opengl draaien.
De pi waarschijnlijk wel. Dat moet ik nog even uitproberen. Dan kan ik op OpenCPN mb-tiles openen en de infrarood kaarten van de Wadden van Nautin.nl toch gebruiken.
11-06-2019: Het werkt!

Die laatste zin gaat waarschijnlijk iets te snel voor niet-ingewijden
OpenCPN is een open-source navigatieprogramma dat draait op een pc, laptop, raspberry-pi. Het is te gebruiken op verschillende besturingssystemen; windows, mac of linux. Er is een aktieve gebruikersgroep.
Het is een programma met veel mogelijkheden via plugins. Sommigen vinden het ingewikkeld en gebruiken liever een plotter. Het programma is gratis te downloaden, maar je moet dan nog wel elk jaar kaarten aanschaffen. Sinds kort zijn er uitstekende en goedkope digitale beschikbaar, met elk kwartaal een (gratis) update.
MBTiles is een  format waarin plaatjes (kaarten) kunnen worden opgeslagen. De laatste versie van OpenCPN biedt de mogelijkheid om ook kaarten in dit format te tonen.
Op www.nautin.nl zijn kaarten in dit formaat beschikbaar. Het zijn infraroodkaarten en laseraltimetriekaarten.
Laseraltimetrie is een methode waarbij vanuit een vliegtuig of helicopter met behulp van laserstralen de hoogte (of diepte) van de bodem wordt gemeten. Het is een nauwkeurige methode met een hoge puntdichtheid (meerdere meetpunten per vierkante meter).
Nadeel van de laseraltimetriekaarten van nautin.nl is de datum waarop de kaarten vervaardig werden. Sommigen dateren van 5 jaar geleden en dat is voor het snel veranderende Wad wel wat oud.
De infraroodkaarten dateren echter van 2018.
Als je een normale waterkaart naast de infraroodkaart legt zie je heel mooi de geulen. Vaar je wel eens op de Wadden buiten de betonning, iets wat ik nog niet gedurfd heb, dan is zo'n kaart een erg mooie aanvulling.