Voorjaar

Eindelijk. Het is voorjaar. Wat heb ik daarnaar gehunkerd. Wat heeft de herfst toch lang geduurd.

Vanwege her moeilijke hijsen van het grootzeil heb ik nieuwe leuvers aangebracht. Het idee daarachter is als volgt: de afstand tussen de mast en het voorlijk is bij elke leuver gelijk, behalve bij bij de doorgelatte zeillatten. Daar zit geen leuver, maar een harpje. De afstand tot de mast is daar duidelijk groter.

Zou dat de oorzaak van de plooi en het moeilijke hijsen zijn?

Grotere leuvers gekocht en geinstalleerd. Nu is overal de afstand voorlijk-mast gelijk. 

Ik verbeeld me dat het hijsen makkelijker gaat.

Maar... de plooi is niet weg. 

En dan ineens zie ik het....

De plooi ontstaat omdat de zeillat niet goed past in de zeillatzak. Het zit te strak.

Ik heb de zeillatzak gemaakt zonder dat ik een voorbeeld zeillat tot mijn beschikking had. De zeilmaker heeft de zeillatten gemaakt en erin geschoven. 

En daar is het niet goed gegaan. Ik snap ook wel hoe dat mis kon gaan, maar dat deel ik hier niet. Ik neem niemand iets kwalijk.

Om het op te lossen zal ik de zeillat smallr moeten maken, of de zeillatzak ruimer. Ik heb nog geen keuze gemaakt. De zeillat is van glas gemaakt, als ik daaraan ga schaven krijg ik nare vezels. En hij mag ook niet te zwak worden.

De zeillatzak: zeil van de boot halen en mee naar huis, zeillatzak losnemen van het zeil, naad aanpassen en weer vast stikken.  Heel gedoe midden in het zeilseizoen. Zou de naad te herstellen zijn met de hand aan boord?

Ik kan weer een nieuw plan maken. En dan een lekker middagje zeilen, 25 mijl. Als ik de haven uitvaar waait het bijna niet. Maar gaandeweg neemt de wind toe tot 5 Bft. Kruisen naar Enkhuizen. Net niet voldoende hoogte om buiten het Enkhuizer zand te blijven. Dan maar net zolang doorzeilen tot het ondiep wordt. Ik kom een heel eind, maar in het zicht van Enkhuizen wordt de diepte snel minder en keer ik terug. Kaartdiepte vlak voor Enkhuizen is 0.8. Gaat niet lukken. 

Bilgepomp voor de Koningin

Het bootje van dochterlief heeft zorg nodig.

Er is vaak water in de bilge. Na eindeloze speurtochten (kiel, ramen, huid doorvoeren, dek-romp naad, watertank) zijn we tot de conclusie gekomen dat het water daar terecht komt vanuit de kuip via handmatige bilgepomp. 

Het is een vreemde constructie: in de bodem van de kuip is een primitieve bilgepomp, een zuiger waarmee je water uit de bilge kan pompen. Het werkt niet goed. En volgens ons sluit het mechanisme niet af, waardoor het water de omgekeerde weg vindt: giet je inkt in het gat dan kleurt het bilgewater blauw.

Doordat de loosgaten maar net boven de waterlijn zitten komt er vaak water op de kuipvloer. Dus ook altijd water in de bilge. De eerste aktie is verwijderen van de zuiger en daarvoor in de plaats een rubberen stop.

Vervolgens een elektrisch bilgepompje installeren. Hoe monteer je een pomp in de bodem van bilge? Hoewel er een kiel onder hangt durf ik toch geen schroeven te gebruiken. Ik heb een houten blokje in de epoxy gezet, met boutjes waar het pompje op past. Dit lijm ik op de bodem. De kit is geschikt voor onder de waterlijn. Het is nog even een puzzel hoe ik de voedingsdraden van de bilge naar de zijkant van de boot breng. De waterslang gaat naar voren tot onder de gootsteen, dan naar stuurboord, verder naar achteren via de bakskist. 

En dan... een gat in de boot boren voor de True Design kunststof doorvoer. Die moet niet te laag in de spiegel komen, want dan stroomt er gemakkelijk water naar binnen. Ook niet helemaal aan de bovenkant, want ik wil dat de waterslang nog een lus naar boven moet kunnen maken als een omgekeerde zwanenhals. Hij komt dus in het midden. 

Ducttape tegen wegglijden van de boor, boren van buiten naar binnen. Ruim sikaflex op het deel dat tegen de spiegel aan komt. Dan de ring aan de binnenkant erover schuiven (of moest ie ook aan de buitenkant?) en vervolgens de moer. Ik kan er vanuit de bakskist maar met 1 hand bij. Dat is jammer want de doorvoer begint op het eind mee te draaien. Alle posities geprobeerd, ondersteboven hangend, erin geprobeerd te klimmen, met armen schouders en hoofd naar binnen, tot ik vast zit en bijna een paniekaanval krijg omdat ik niet meer terug kan, maar ik kan niet de doorvoer fixeren en tegelijk de moer vaster draaien. Ik vertrouw maar op de sikakflex. Veel kracht komt er niet op.

Dan een emmer water in de bilge en de pomp aan. Het pompje zoemt levenslustig. Vol verwachting kijk ik naar de spiegel. Er komt niks. Knik in de slang? Uiteindelijk kom ik er achter dat er toch een flinke laag water in de bilge moet staan voordat hij goed pompt. Maar dan ook overtuigend. 

Als het goed is heeft ze pomp niet nodig. Maar als ze hem nodig heeft dan is 1 druk op de knop genoeg!

Herstelwerkzaamheden

De ingreep aan het grootzeil nog even handmatig gestikt; hiermee is het voltooid. 

De las in de kabel van het zonnepaneel definitief hersteld met soldeerverbindingen. Mooi systeem. Het is een krimpkous met tin in het midden.  Je stopt gestripte kabel uiteindes in de verbinding,  vervolgens met de verffohn verwarmen. De tin smelt en maakt een solide verbinding. De krimpkous met lijm maakt het stevig en waterdicht.  Daaroverheen heb ik nog een krimpkous met lijm geschoven,  voor de zekerheid.

en dan de proof of the pudding:

Een verder nog even lekker gezeild. Zonnig,  fris,  lekker windje.  

Grootzeil 7

 

Het onderlijk is net iets te lang. Als ik het onderlijk goed wil doorzetten komt de giekleuver, die in de gek nog iets naar achteren uitsteekt, waar ik geen rekening mee gehouden had,  tegen de achterkant van de giek aan. Dat wil ik niet, want dan kan ik het niet goed trimmen. Trek ik de halshoek met een band helemaal tegen de mast aan dan gaat het goed, maar dan komt er wel een lelijk plooitje in het voorlijk. 

Het onderlijk moet ingekort. 
Meerdere ontwerpen bedacht. De zeilmaker komt met een simpele oplossing. 

Naaimachine mee naar de boot. Enkele uren en 2 gebroken naalden later is de klus geklaard.

oude situatie

nieuwe situatie

Vrijdag - zeildag

Paar klusjes: water tanken, dieseltanken, eindstukjes van de zeillatten iets smaller gemaakt waardoor ze gemakkelijker op te schuiven zijn in de zeillatzakken.

Boordcomputertje getest; doet het niet. Heb 'm thuis toch even aan het internet gehad, prompt een update en van alles werkt niet meer. Wat heb ik toch een hekel aan Windows. De RPi doet het probleemloos. Het is een mooie backup, hoewel.... Nu ik de RPi niet meer van een sd-kaartje start maar van een kleine externe harde SSD-schijf is de bedrijfszekerheid aanzienlijk gestegen. OpenCPN draait hier prima op, met de USB-dongle kan ik mijn aangeschafte kaarten overal op gebruiken. Alleen de kaarten van NV-Verlag werken vanwege beveiligings-issues alleen op Windows.

Het waait lekker en het is niet koud. Ga toch nog even zeilen. Het hijsen van het grootzeil gaat erg zwaar, straks even de nieuwe leuvers sprayen met een smeermiddel. Ik heb geen rif voorbereid maar die is wel wenselijk. Sinds de 200 myls solo start ik de motor niet meer bij het reven. Ik krijg de ring van het eerste rif niet om de reefhaak. Los het even met een touwtje op. Het bandje moet iets ruimer. Ook bij de schoothoek gaat het niet helemaal goed. De smeerreep moet de reefkous naar achteren en naar beneden trekken. Door een verkeerde constructie van de knoop van de smeerreep trekt ie alleen naar achteren. Het ziet en niet mooi uit, maar het moet maar even zo. Met een rif gaat het lekker. Windvlagen tot 27 kn. Krijg een enorme plens in de kuip en over me heen. 

We zijn weer helemaal gewend. Door de harde wind uit het zuiden moet ik meerdere pogingen doen om weer netjes in mijn box aan te meren. Ik hoef me niet te schamen; publiek is er niet. Het is uitgestorven in de haven. Het was een leerzaam tochtje.

Leuvers gesprayed met McLube.

In de box smeerreep opnieuw geknoopt.

Bij opdoeken grootzeil zie ik dat mijn rode zeilbandjes afgeven op het doek. Ik ga nieuwe maken: witte. Voor dit zeil waren ze toch al te kort. Door het opdoeken op de giek is het een groter en breder pakket geworden. 

Volgende projektje wordt het inkorten van het onderlijk. Het onderlijk is net iets te lang. Ik wil het op de boot gaan doen, naaimachine gaat mee. Er gaat een stukje van de schoothoek af, de kous wordt verplaatst. Webbing moet opnieuw gestikt worden. Met dank aan zeilmakerij De Vuurtoren voor de adviezen.

Grootzeil 6

Het is fris als ik op zaterdagochtend de deur achter me dichttrek voor het eerste zeiltochtje: -1 graden. Het is vroeg. Bij Gicom is er nog niemand, behalve de "machinist", die de boten voor mij al aan het verplaatsen is, zodat de Titaantje naar de kraan kan.

De tewaterlating gaat voorspoedig, Volvo seal ontluchten, afsluiters nakijken, motor starten, zwaardje naar beneden (!) en gaan. Motor stottert een paar keer. Zeker een luchtbelletje. Er is nog steeds niemand. Ook in de sluis niet, die op afstand bediend wordt. En dan ben ik op het Ketelmeer. De zon schijnt. Een kruisrak naar de Ketelbrug. Ik heb op veel kou gerekend, 2 truien onder mijn pak, handschoenen en muts binnen handbereik. Zelfs een bivakmuts aan boord. Maar alleen tijdens een rak in de schaduw van het grootzeil doe ik een muts en handschoenen aan.

Veel stilzitten doe ik niet. Foto's maken van het nieuwe zeil, trimmogelijkheden proberen. Bovendien is de wind vlagerig. De wind zal vandaag ruimen naar het noordwesten en steeds lijkt hij die richting al uit te proberen. Ik moet regelmatig 45 graden afvallen. Of ik ben gewoon niet goed in aan de wind varen, dat kan ook.

Een impressie van mijn nieuwe grootzeil.

Kenmerken: triradiaal gesneden, tourlaminaat, bovenste 2 zeillatten zijn doorgelat, de zeillatten zijn verjongd, losse broek. Ontwerp met behulp van het programma Sailcut CAD.

Eerste indruk: het staat er mooi op, veel vlakker dan het vorige grootzeil. Telltales in het achterlijk is voor mij nieuw.

Het is ook wennen. Het doek is stijver dan dacron, opdoeken na het strijken is lastiger. Het zeil heeft wel de neiging om de vorm aan te nemen zoals het eerder opgedoekt was, maar strijken in de golven aan lager wal bij Urk, valt het niet mee. Ik bind het provisorisch om de giek en doe het straks wel netjes overnieuw.

En qua zeilen? Ga ik ineens een knoop sneller? Of 10 graden hoger aan de wind? Ik heb geen idee. 

ter vergelijking:
het oude zeil

Er zit een vreemde plooi bij de 2e (doorgelatte) zeillat.
Dat snap ik niet helemaal.
Aan het zeil zal het niet liggen, iets met die zeillat?
Daar moet ik nog eens naar kijken. 

Iets geks gebeurt bij aantrekken van de achterstag:
er ontstaan plooien in het zeil. 

Urk is nog in Winter-modus.

De boten die er liggen hebben ofwel een dekzeil of hebben dringend een sopje nodig.

Maar de steiger is brandschoon.

Opgedoekt past de huik er tenauwernood omheen. 

Fietsje tevoorschijn; wind mee gelukkig, want het is inmiddels gaan miezeren. Op de Ketelbrug heb ik de wind even tegen. Koud voorhoofd ("hersenbevriezing"), de fietstochtjes vroeger naar school schieten ineens door mijn herinnering. Binnen het uur ben ik weer bij de Gicom. De eerste dag zit erop.

Het is aardig om te kijken in hoeverre de maten van het ontwerp overeenkomen met het resultaat.

Hiervoor vergelijk ik 2 profielen: de top en het midden, overeenkomende met de trimstrepen.

De top:     ontwerp        resultaat

camber        43%                44%

depth            11%                9,96%

entry            29 graden        22,8 graden

exit               16 graden        12,21 graden

twist

Midden

camber        43%                45%

depth            10%               9,99%                  oude zeil 16%!

entry            27 graden       20,87 graden

exit               15 graden       12,72 graden

twist

In het midden komen plaats en diepte van de bolling vrij goed overeen, in de top is de plaats van de bolling overeenkomstig het ontwerp, het iets in werkelijkheid iets vlakker, maar het scheelt maar 1%.

Wat leer ik hiervan; Sailcut CAD geeft een redelijk voorspelbaar resultaat.

Grootzeil 5